افغانستان فرهنگ و هنر مطالب عمومی

نگاه آسیب شناسانه به شبکه های اجتماعی در جوامع بسته

شبکه‌های اجتماعی چیزی خیلی جدید نیست، این می‌تواند دارای قدامتی بسیار دور و درازی از زمان پیدایش انسانها در روز زمین باشد؛ صرف با این تفاوت که این نوع شبکه‌ها در سابق حضوری شکل می‌گرفت اما در عصر جدید با سیستم‌های مدرن و پیشرفته دیجیتلی.

جان‌بارنز در سال‌های 1952 و 1953، در حوزه‌ی انسان شناسی که تحقیقی در باره‌ی گروه‌های اجتماعی در بخش از ناروی انجام میداد برای نخستین بار اصطلاح شبکه‌های اجتماعی را ابداع و در آن برای رابطه بین انسان‌ها و تحلیل میکانیزم‌های ارتباطی به‌کار برد. [وبسایت متمم].
اما اینکه چگونه باید از این شبکه‌ها استفاده کرد و در چه مواردی؛ سوالی است که هرکه باید پاسخی قناعت بخشی برایش داشته باشد. در افغانستان اما شیوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی چگونه است؟
در جامعه‌ی بسته مثل افغانستان که مردم آن تازه چیزی کمتر/ بیشتر از یک دهه با تکنالوژی جدید و به خصوص انترنت سر و کار دارد میتوانیم مواردی بسیار زیادی از مزایا، سهولت، اشتباهات و سو استفاده‌های از این نوع شبکه‌ها را بیابیم.
فیسبوک، انستاگرام، وایبر، تویتر و… از جمله شبکه‌های اند که این مردم بیشتر اوقات شانرا با آن سپری می‌کنند و در عین حال شبکه‌های مخابراتی این کشور هم با ارائه پیشکش‌های متنوع دهانش را باز نگهداشته و چشم انتظار مردم و سرمایه‌های آنان بوده و هرچه بیشتر از پیش تشویق می‌کنند تا این‌ها بیشتر در بین دیوارهای شیشه‌ای (آنلاین) زندگی کنند. خوب گلایه هم نیست آنان برای شرکت سرمایه‌گذاری کرده‌اند و باید حداقل آن پول‌اش را پس به‌دست بی‌آورند؛ اما ما چطور؟
اگر من در اینجا از مزایا و سهولت‌های فراهم‌شده توسط شبکه‌های اجتماعی؛ مثل برقراری ارتباطات از راه آسان، خواندن مقالات و خبرها در هرلحظه و پیدا نمودن هرنوع مواد لازمه دیگر را بپردازم شاید این مقاله خیلی طولانی و همچنان تکرار مکررات باشد؛ فلهذا خوب است بیشتر روی آسیب‌های آن در اجتماع بنویسم.
مسلما اقشار مختلف از جامعه به‌ویژه جوانان از جمله طیف وسیعی اند که بیشتر از دیگران با انترنت سر و کار دارند و اینکه تا چه حد اینها می‌توانند از این مجرا بهره‌ی خوبی ببرند بر می‌گردد به خود آنان و نحوه‌ی تفکر و عملکرد شان؛ اما هستند کاربرانی که آسیب‌های جدی و تاثیرات از شبکه‌های اجتماعی را تجربه کرده اند/ می‌کنند که در ذیل به آن پرداخته می‌شود.
1. در سابق وقتی می‌خواستی کسی را ملاقات کنی، حتما این عمل حضوری انجام می‌پذیرفت؛ در حالیکه در عصر جدید این کار با استفاده بیش‌ازحد شبکه‌های اجتماعی، خلاف زمان سابق شده‌است، حتا اگر نزد بهترین دوست‌ات هم باشی، او قبل از اینکه بیشتر به صحبت‌های شما توجه کند روی می‌آورد به موبایل همراه و استفاده‌ی فیسبوک یا امثالهم. که در این زمان شما احساس حقارت نموده و آهسته آهسته از ایشان دل سرد شده تا اینکه این نوع رویکردها منجر به قطع رابطه خواهند شد. از همین‌جاست که دیگر مردم همدیگر را به دلیل انزوا و دوری از اجتماع به‌صورت درست نمی‌شناسند و یکی‌یکی دچار بحران هویت خواهید شد و این وضعیت تبدیل به یک انزوای بزرگ اجتماعی خواهد شد.
2. به‌اشتراک‌گذاشتن مطالب غیر مفید و حتا مضر، خبرهای دروغ، تصاویر زننده و حتا مستهجن از سوی کاربران با اسامی مستعار جهت مغشوش‌نمودن اذهان عامه به‌منظور مختلف چون سیاسی/ غیر سیاسی و انتقام‌گیری‌های شخصی در موضع‌گیری‌ها به‌شکلی از اشکال هم می‌تواند از نمونه‌های باشند که باعث نفاق و کدورت میان مردمان شده و ما این را احساس نمی‌کنیم. در حالیکه این‌گونه موارد در شکل‌گیری و ترویج سریع شایعات خیلی‌ها موثر می‌باشند.
3. افزایش افسردگی و کشتن فرایند خلاقیت هم از جمله مواردی‌اند که از اثر استفاده بیش‌از حد شبکه‌های اجتماعی کاربر را متاثر می‌سازد و هر کسی‌که زندگی‌اش را آفلاین سپری می‌کنند به مراتب دیرتر از کسانی‌که آنلاین هستند به این نوع امراض دچار خواهند شد/ هیچ نمی‌شوند.
4. اگر حریم خصوصی‌ای داشته باشید بدون‌شک در صورت آنلاین‌بودن تان در شبکه‌های اجتماعی احساس امنیت نخواهید کرد، شاید خیلی‌ها از این مجرا بیشترین ضربات اقتصادی/ غیر اقتصادی را دیده باشند و مجبور به پرداخت پول‌های هنگفت جهت بازخرید هر آنچه از دست داده‌است شده باشند.
5. فراموش مسئولیت‌های اصلی و اساسی در دفتر/ بیرون از آن و ایجاد مزاحمت برای دیگران، به‌ویژه دختران هم یکی از نمونه استفاده نادرست از این‌نوع شبکه‌ها و آسیب‌رسانیدن به‌این قشر بزرگ از جامعه می‌باشد. شاید کمتر بانوی را در افغانستان و پاکستان پیدا نتوانست که از شر پیام‌های رکیک و زننده شماری‌از آقایان در شبکه‌های اجتماعی در امان مانده باشد.
اکنون مسلما از جمله ایده‌های که در ذهن بیشتر کاربران اجتماعی شکل می‌گیرد این‌است که [چار دیواری – اختیاری]، یا اینکه این اکاونت یا حساب کاربری مربوط خودم هست و حریم خصوصی‌ام را اختیارش دارم و هر آنچه دل صاحب‌اش بخواهد می‌کند و هرکه دوستش ندارد انفالو/ انفریند کند و سری به‌این حساب نزند؛ در حالی‌که زندگی در دیوار شیشه‌ای چنین چیزی را مطلقا ناممکن می‌سازد. اگر این چار دیواری – اختیاری آفلاین باشد هم خوب، در غیر آن‌صورت اگر (آنلاین) باشد درست مانند دیوار شیشه‌ای خواهد بود که هرکسی می‌تواند ما را از بیرون به نظاره بنشیند.
درست همین باور است که دست این کاربران شبکه‌های اجتماعی را در اسراف بیش‌از حد پول و دارایی و غیره موارد ذکر شده فوق باز نگهمیدارد.

پس چگونه میتوانیم از این حالت رهایی یابیم؟

آنچه‌که در جامعه‌ی ما و شما توسط توده‌ها و مردم عام مورد استقبال قرار می‌گیرد رسانه‌های جمعی رادیو و تلویزیون و در عین‌حال نهادهای آموزشی و مدنی‌اند و اینها هستند که در جهت آگاهی‌دهی برای مردم مسئولیت دارند. هرچند در افغانستان شاید به‌تعداد هزاران مسجد و منبر وجود دارند لیکن از هیچ‌کدامش به غیر از قصه‌ها و سرگذشت امامان و پیامبران چیزی جدیدی دیگر تبارز داده نمی‌شوند، هزاران مکاتب و نهادهای آموزشی در این کشور خراب‌شده فعالیت دارند لیکن همه به‌منظور تجارت‌های خصوصی دنبال نوعی از بانکنوت‌ها دندان تیز کرده‌اند، هزاران نهاد مدنی وجود دارد لیکن وضعیت اینان هم از نهادهای متذکره بهتر نیستند و هر کدام‌اش جدا از مسئولیتی که دارند دنبال بانکنوت‌های داخلی و خارجی سرگردان از این دروازه به آن دروازه می‌گردند و به همین‌سان رسانه‌ها همچنان هرکدام‌اش را مختص به یک فرد یا یک تیم کرده و عین شکل یک بلندگوی سر چوک صداها/ برنامه‌های که به‌نفع همان نفر/ تیم باشند را به صورت 24 ساعته در چشم و گوش مردم تزریق می‌کنند. (یادداشت: جنگل تر و خشک دارد، همه‌گی به‌خود نگیرند).
در حقیقت آنچه که امروزه دامن‌گیر ما مردم گردیده فرهنگ غلطی است که ناخواسته بین ما نهادینه شده و قبل‌از اینکه دنبال منفعت باشیم، سرگردان جذابیت‌های که در آن هیچ‌نوع سودی وجود ندارد هستیم.
در نهایت امید میرود که متولیان امور دین، آموزگاران در مکاتب، مسئولین نهادهای مدنی و رسانه‌ای بیشتر از پیش اول در جهت غنامندی افکار و برنامه‌های خود شان و ثانیا در جهت سوق‌دهی مردم به‌یک زندگی ایده‌آل و به‌دور از هر نوع آفات نقش فوق‌العاده‌ی را بازی کنند، در غیر آن همان آش و همان کاسه!!!

پیشنهادی:

#پسران؛ از لطف و بزرگواري تان غده ي سرطاني مسنجر "#دخـــتــران" نـــشــويــــد!چهل سال عمر عزیزت گذشت مزاج تو از حال…

Slået op af Ali RahmaniLørdag den 2. juli 2016

نویسنده: علی رحمانی

About the author

مدیریت جاغوری نیوز

ار تباط با مدیریت وبسایت خبری جاغوری نیوز: / 0093797675981
Info@Jaghorinews.com

Leave a Comment